Ujezd starodubowski w świetle źródeł

Ujezd starodubowski w świetle źródeł

Kliknij na rycinę, aby obejrzeć obraz w lepszej rozdzielczości na portalu chomikuj.pl

Jeszcze jeden przyczynek do prac nad kompleksową mapą Województwa Smoleńskiego, prowadzonych we współpracy z EXGEO Portal. Oto kolejna, wstępna mapka ujezdu starodebskiego. Obfituje ona w informacje, głównie z powodu obfitości materiału źródłowego. Naturalnie, chciałoby się mieć coś w rodzaju „Ksiąg wymiaru i ograniczenia”… tak jak w przypadku województwa smoleńskiego.

Opis i mapka sporządzone na podstawie Metryki Litewskiej oraz wydawnictw rosyjskojęzycznych i ukrainojęzycznych, takich jak:

Oleksander Łazarewskij, Опісаніе Старой Малороссіи, Kijów 1888 Link, t. 1, dalej jako Opisanie.

Генеральне слідство про маєтності Стародубського полку. Збірник історично-філологічного відділу №65.I. Український архів, Т. 1, Kijów 1929, dalej jako HS1

Историко-статистическое описание черниговской епархии, Czernihów 1873, t. 7, dalej jako ISOCE.

Обозрение румянцевской описи Малороссіи, Czernihów 1875, dalej jako Obozrjenje.

Miłej lektury!

JB

Sapicze ukr. Сапичи

Włość poharska? W informacji z 1729 roku derewnia Sapicze (ukr. Сапичи w sotni poharskiej) przed 1648 rokiem należała do Aleksandra Piaseczyńskiego. 1648. Źródło: HS1, k. 505.

Gaskow” Гасковъ

Miejscowość Gaskow opodal rzeki Babieńca (Бабенецъ) należała do Hryhoryja Kurowskiego (Opisanie, s. 170).

Połujachowa Buda Полуляхова Буда, Корецкая Буда

Miejscowość Połujachowa Buda przy rzece Rzewnie (Ревна) należała do niejakiego Tita Połuljacha (Opisanie, s. 178).

Anczyn

Zgoda dla Kiryła Wasilewicza na przekazanie pustoszy Anczyn nad rzeką Sniwią (Snowia, Снов) na rzecz Adama Krzyckiego starosty Ejszyckiego. Miejscowość niezidentyfikowana. Dn. 19 07 1636, ML 108, k. 529.

Andrzejkowicze Андрейковичи

Zgoda dla Jakuba Bogumiłowskiego na scedowanie derewni Andrzejkowicze (Андрейковичи) w powiecie starodebskim na rzecz Wojciecha Karwowskiego miecznika nowogrodzko-siewierskiego, prawem lennym wieczystym. Dn. 03 03 1641, ML 108, k. 821v.

Nadanie Jakubowi Bogumiłowskiemu z Czernic dóbr Andrzejkowicze po Tomaszu Skrockim zdrajcy, prawem lennym wieczystym. Dn. 15 11 1633, ML 110, k. 243v.

Bałykino Балыкино

Powtórne nadanie derewni Ziewiakino (Зеваки), Rohaczewka (Ругачевка, Рогачевка), Sodowicze (Садовичи), Małe i Wielkie Sieliszcze Dończyńskie (Малое и Великое Селище nad rzeką Hołyszowką Голышовка) prawem lennym wieczystym, które Iwan Kozłow miał po swym ojcu, lecz wpadłszy w niewolę moskiewską wraz z matka i braćmi broniąc zamku starodebskiego, utracił przywilej nadany ojcu. Patrz też HS1, s. 174, 385. Dn. 26 02 1635, ML 108, k. 318.

Bantusowo i Ropsk Пантусов(ukr.), Пантусова (ros.)

Wg informacji z 1729 roku siołem Bantusowo (ukr. Пантусов, ros. Пантусово) należało do Kazimierza Kunickiego, por. HS1, s. 443. Patrz też Kuniński. 1648.

Barszczowo Борщево

Nadanie Janowi Skłonsuciowi Berzańskiemu derewni Barszczowo (Борщево, Борщовъ) po zdrajcach Hawryle Myrinowym, a po Krzysztofie Biedrzychowskim Horodniki i Radozin, prawem lennym wieczystym. Wg informacji z 1729 roku Barszczowo (ukr. Борщево) miało być jakoby we władaniu szlachcica Raczyńskiego, który „в нем… живал”, por. HS1, s. 420-421. Dn. 05 09 1633 ,ML 110, k. 166.

Bastrzydziewskie sieliszcze Пестрикова (ukr.)

Zgoda dla Aleksandra Szyraja dochodzenie prawem własności pustoszy Mszyczno i pustoszy Jeninisko (Jenińsk, Ленинский), graniczących z dobrami pani Gimbutowej (Gimbułtowej) nad rzeczką Pirulką, oraz placu Starodubie „w wale z ogrodem na posadzie z domem na nim zbudowanym. Własność tą bezprawnie dzierżył Jerzy Kosakowski sędzia grodzki starodebski. Dn. 07 02 1641, ML 108, k. 782.

Wg informacji z 1729 roku derewnia Piestrydowo (ukr. Пестрикова) należała do niejakiego Gimbuta, por. HS1, s. 437.

Nadanie Jerzemu i Krzysztofowi Gimbułtom bojarszczyzny dawniej należącej do syna bojarskiego Michała Aremszkowa (Arciuszkow), w skład której wchodziła derewnia Subaczenicze, sieliszcze Bastrzydziewskie (ukr. Пестрикова). Oprócz tego z pomieścia Fiedora Szczapowa połowę derewni Jenińskiej (Jenińsk, Ленинский) oraz plac w Starodubie. Wszystko to prawem lennym wieczystym. W pobliżu miejscowość Arciuszkowo (Артюшкова) nadana Kochanowskiemu. Dn. 08 03 1624, ML 101, k. 85v.

Zgoda dla Krzysztofa Gimbułta na przekazanie dóbr „Pro sorte et interesse suo sobie służących” małżonce brata swego, Jerzego Gimbułta, Justynie Kosakowskiej i synom jej Kazimierzowi i Janowi, prawem lennym wieczystym. W dokumencie król streszcza dokument nadany przez Zygmunta III Jerzemu i Krzysztofowi Gimbułtom dóbr niegdyś syna bojarskiego Michała Arciuszkowa, w skład których wchodzi derewnia Subaczewicze oraz sieliszcze Piastrydziewskie (ukr. Пестрикова) a także, z „pomieścia” Fiedora Szczapowa połowę derewni Jenieńska (Jenińsk, Ленинский). Przywilej nosił datę 8.03.1624 r. Dn. 27 02 1634, ML 108, k. 86.

Nadanie dla Jana Steckiewicza pustoszy Bojarszczyzna, Wyszenki (Вишенка) i Piestrydowo (ukr. Пестрикова) prawem lennym wieczystym, w zamian za pustosze Prulnikowszczyzna, Babi Borek (ур. Бор?) między Słobodą Horską, bez których – jak doniósł królowi Paweł Tryzna oboźny WKsL – miasto Horsk (ukr. Горск) obejść się nie może. W roku 1638 Horsk zamieszkany był przez 50 gospodarzy (Opisanie, s. 434). Dn. 17 02 1635, ML 108, k. 309.

Przywilej dla Jana Gruszeckiego na dobra, które trzymali zdrajcy bojarzy Koszmiako, Burdacz i Hudow. W skład dóbr wchodzą trzy pustosze: Koszmiakowo, Burdaczowo nad rzeką Babińcem, a Hudowo nad rzeką Pirulką, ma je dzierżyć Gruszecki prawem lennym wieczystym. Tytuł dokumentu mylący, jakoby Gruszecki miał tych dóbr „prawem dochodzić”, ale treść temu przeczy. Dn. 25 04 1638, ML 108, k. 619v.

Zgoda dla Jana Gruszeckiego na przekazanie pustoszy Koszmiakowo nad rzeką Babińcem (Babieniec Бабенецъ) (które miał po zdrajcy bojarze Koszmiaku) Jerzemu Kosakowskiemu i małżonce jego Dorocie Wołczkownie, prawem lennym wieczystym. Dn. 07 02 1641, ML 108, k. 783.

Basychino (ukr.) Басихин (ros. ) Басихино

Włość drokowska. Nadanie Mikołajowi Kirykowi derewienki Basychino (Basichino, ukr. Басихин w ujeździe starodebskim) z siedliskiem Tetusy nad rzeką Wublą (Wabla, Вабля) po wdowie bojarce Annie Piotrowej Bałabanowej, „która po szczęśliwym zawarciu pakt z Moskwą na granice odeszła, Dziechcierowny, Uszakowo od brańców moskiewskich porzuconą przy włości mhlińskiej i drokowskiej leżącą”. Dobra Basychino, Tetusy, Dziechcierowo (Дегтяревка) i Uszakowo ma dzierżyć prawem lennym wieczystym. Dziechcierowo w ujeździe poczepowskim w części północno-zachodniej. Basychino przed rokiem 1648 miało należeć do niejakiego Karbowskiego (Opisanie, s. 143). Dn. 18 10 1634, ML 108, k. 281.

Nadanie Stefanowi Skirmuntowi derewni Basychin (Basichino, ukr. Басихин) w powiecie starodebskim po bezpotomnym Pawle Zakrzewskim oraz dóbr Iwanowo, Szewielonki po niejakim Markowiczu (Markiewiczu?) w „województwie” dorohobuskim (ujeździe), prawem lennym wieczystym. Dn. 02 08 1634, ML 110, k. 500.

Wg informacji z 1729 roku sioło Basychin (Basichino, ukr. Басихин) należało do szlachcica niejakiego Karbowskiego, por. HS1, s. 448.

Brachłowo Брахлово

Zatwierdzenie nadania dokonanego przez komisarzy z dn. 20.10.1620 r., bojarszczyzny syna bojarskiego Fiedora Rubcowa, w skład której wchodzi połowa derewni pustej Brachłowo (Брахлов, Брахлово) na rzeką Snowią (Snowia, Снов), prawem lennym wieczystym oraz plac w Starodubie Dn. 18 04 1621, ML 97, k. 291.

Nadanie dla Jerzego i Aleksandra Szyraja derewni Pokonia po zdrajcy Iwanie Michajłowiczu Kokorym, derewnię Bruthlowo (Brachłowo, Брахлов) po zdrajcy Janie Grzymałowskim (Hrymałowskim), prawem lennym wieczystym. Dn. 15 04 1634, ML 108, k. 116v.

Zgoda dla Hieronima Kułaka na dochodzenie prawem pustoszy Brachłowo (Брахлов, Брахлово), Osipie i Zboiszcze po bojarach moskiewskich Rubcach, które bezprawnie zagarnął Andrzej Grzymałowski (Hrymałowski). Po uzyskaniu wyroku sadowego Hieronim Kułak będzie je dzierzył prawem lennym wieczystym. Dn. 14 08 1634, ML 108, k. 267.

Zatwierdzenie przywileju wydanego w obozie pod Archaniołem 15.04.1634 r. na derewnie Pokonie oraz Brachłowo (Брахлов, Брахлово) dla Jerzego i Aleksandra Szyrajów. Król wymienia też „list podawczy Jana Gromackiego. Ponieważ w żadnym z tych dokumentów nie wymieniono pustoszy Ihnacienki, która należy do tych dóbr, petenci proszą króla o zatwierdzenie i dołączenie owej pustoszy do wspomnianych dwóch derewienek. Dn. 10 11 1639, ML 108, k. 689.

Zgoda dla Mikołaja Wielamowicza na przejęcie prawem lennym wieczystym dóbr znajdujących się w dożywotnim użytkowaniu jego żony Połonii Eysimontówny, której pierwszym małżonkiem był nieboszczyk Samuel Grzymałowski (Hrymałowski), dzierżący te dobra prawem lennym wieczystym. Dobra nazywały się Brachłowo (Брахлов) i był w nich dwór z folwarkiem. Dn. 15 06 1640, ML 108, k. 767v.

Brownica Бронвечи (ukr.)

Włość Ropska?, włość posnowska (zapewne od rzeki Snowii) Nadanie Tomaszowi i Janowi Bispinkom sieliszcza Morozowskie (Морозовщина nad rzeką Citwą?), Brownica (ukr. Бронвечи, ros. Бровничи), Mohilewce (ukr. Могилевци, ros. Могилевцы), Maładyławskie w górnym biegu rzeczki Tupałki, Chalciakowska nad rzeką Halczakowką we włości posnowskiej (ropskiej?) po bezpotomnie odeszłych Jerzym i Jakowie Kaczanowach, oraz sieliszcza Madziejewskie (Мадеевка nad rzeką Sudość Судость), Bielawiana (Белевая wg przywileju nad rzeczką Citwą Титва, a w rzeczywistości nad Sudością) po Ihnacie i Hrehorym Woskresieńskich, a także sieliszcza Jakowlewicze (Яковлевичи nad rzeką Sudość Судость) i Iwanicze (хутор Иваничи) za rzeczką Snowią (Snowia, Снов) po Hrehorym i Kuźmie Suchodolskich, prawem lennym wieczystym. Dn. 23 02 1635, ML 108, k. 314v.

Butowsk Бутовскъ

(Opisanie, s. 381).

Chalewicze Халеевичи

Wg informacji z 1729 roku derewnią Wnukowicze (ukr. Унуковиче, ros. Внуковичи) władał niejaki Kiryk (HS1 s. 457). HS1, s. 457.

Zgoda dla Mikołaja Grandoroli Cezara na przekazanie Mikołajowi Kirykowi derewienki Chalejki (Chalewicze, Халеевичи) nad rzeką Ipuć (Ипуть) oraz derewienki Wnukowicze (Внуковичи, Унуковичи?), prawem lennym wieczystym. Por. HS1, s. 457. Dn. 30 03 1635, ML 108, k. 411v.

Nadanie dóbr Chalewicze (Халеевичи) nad rzeką Ipucią (Ipuć, Ипуть) oraz oddalonych od nich dóbr Wnukowicze (Внуковичи) nad Krzynicą po nieboszczyku Mikołaju Cezarym Grandosolim, prawem lennym wieczystym. Dn. 08 09 1636, ML 108, k. 545.

Chramcowsk Хутор Хромы?

Włość starodebska nadanie Mikołajowi Judyckiemu chorążemu rzeczyckiemu uroczyska Chramcowsk (Хутор Хромы?) nad rzeką Rosuchą (Rosucha, Рассуха), wyjąwszy jednak grunt Stefana Kulofanowa „który przy tem co z dawna trzymał ma spokojnie ostawać”. Włók 50 z ogrodem przy mieście Starodub i placem w zamku starodebskim. Dn. 28 02 1625, ML 101, k. 145v.

Errata („melioratia”) przywileju dla Marcina Faszcza. W poprzednim przywileju na derewnię Chramcowo (Chramcowsk, Хутор Хромы) nad rzeką Rosuchą (Rosucha, Рассуха) nie wymieniono siedlisk Borodziańskie, Kalinki Boroźnińskie, Bohdanowszczyzna, Hudowo (Гудовка), Karcowo (Harcowo, Гарцовъ, Гарцово) nad rz. Sieczną (ukr. Стечна ros. Стешна), Łupieki, Karcowiczy, Bierozki, Kaczanowszczyzna, siedlisko Wierzchnie Rosuskie. Przeto król utwierdza prawo Faszcza także i do tych siedlisk, prawem lennym wieczystym. Karcowo wcześniej należało do Boroźninów, którzy odzyskali je za czasów Chmielnickiego (Opisanie, s. 154). Dn. 16 06 1637, ML 108, k. 589.

Mikołaj Judycki chorąży rzeczycki z małżonką Zofią Sokolińską przekazują Jakubowi Kudelskiemu wieś Chramcowo (Chramcowsk, Хутор Хромы) włók 50 nad rzeką Rosuchą (Rosucha, Рассуха), prawem lennym wieczystym. Dn. 15 06 1626, ML 99, k. 601v.

Chutor Skrabińskij Хутор Шкрябинскій

Chutor Skrabiński (Шкрябино?) ten założony został w I połowie wieku XVII przez towarzysza chorągwi kozackiej Fiedora Słuczajowskiego, który pozostał tam po 1648 roku. Być może jest to wskazówka, gdzie znajdowały się siedziby chorągwi kozackiej (Opisanie, s. 168).

Cimonowicze Тімоновичи (ukr.)

Włość ropska/ posnowska, czołchowska Nadanie połowy derewni Cimonowicze (ukr. Тимоновичи, ros. Тимановичи) po bojarach Piotrze i Iwanie Bezobrazowych, derewni Usczerpie po bojarzynie Iwanie Bezobrazowym, sioła Topal (Малая Топаль, Община, Великая Топаль) i sieliszcza Mikulicze z Ostrowem Michnaczowskim (Михново? Na południe od miasteczka Bakłan?), które należały wczesniej do bojarów Iwana i Olizara Bezobrazowych, prawem lennym wieczystym, z placem w Starodubie. Październik 1620, ML 97, k. 200.

Czarnookowo Чернооков

Zgoda dla Pawła Jezierskiego na przekazanie dóbr Czarnochowo (Чернооков) na rzecz Wawrzyńca Horaina, prawem lennym wieczystym. Czarnookowo należało w 1620 roku do niejakiego „Hieronima Czernookowskiego” (ISOCE, s. 245). Dn. 30 01 1637, ML 108, k. 554.

Zgoda na pobieranie myta na moście w miejscowości Czarnookowo (Czarnookowo, Чернооков, dzierżawionych od Wawrzyńca Horaina) nad rzeką Snoją (Snowia, Снов), na gościńcu z Staroduba do Czernihowa. Od kupców, Żydów i furmanów myto ma wynieść od wozu „towarem nałożonego” 2 grosze, a od wozu z „towarem lżejszego” 1 grosz. Od bydła wielkiego rogatego od sztuki 1 szeląg. Jednakże duchowni, szlachta, ich podwody i ich słudzy pieszo idący są zwolnieni od płacenia myta. Luty 1641, ML 108, k. 807v.

Czausy Чауси

Wg informacji z 1729 roku siołem Czausy (ukr. Чауси) w sotni poharskiej władał przed 1648 rokiem niejaki Kunicki. Rok 1648. HS1, s. 495.

Czechowka Чеховка

Włość szeptakowska? Nadanie Aleksandrowi Czechowiczowi dóbr Olborowo i Ozochowo po zeszłym bezpotomnie niejakiego Michałowicza, prawem lennym wieczystym. Miało tez do niego należeć sioło Czechowka (ukr. Чеховка), por. HS1, s. 421. Zapewne Czechowka we wschodniej części ujezdu. Dn. 29 12 1633, ML 110, k. 265v.

Czubarowo Чубарово Чубаровъ

Włość poharska? W informacji z 1729 roku derewnia Czubarowo (ukr. Чубарово w sotni poharskiej) przed 1648 rokiem należała do niejakiego Raczyńskiego. Rok 1648. HS1, s. 504.

Wg Łazarewskiego Czubarowo nad Sudością należało do niejakiego Raczyńskiego (Opisanie, s. 244).

Czupkowicze Чубковичи

Przywilej dla Andrzeja Bispinka i Aleksandra Sępkowskiego na dobra nieboszczyka Iłki [?] Ławrynowicza oraz dobra zdrajcy Aleksieja Hryniakina, prawem lennym wieczystym. W skład dóbr wchodzą pustosz Stare Czupkowiczy (Чубковичи) nad rzeką Ostrowką. Dn. 04 11 1639, ML 108, k. 682v.

Wg informacji z 1729 roku siołem Czubkowicze (ukr. Чубковичи) władał Abramowicz, por. HS1, s. 430. Rok 1648. HS1, s. 430.

Zatwierdzenie dla „ludzki moskiewskiego narodu” Hrehorego Żadeynowa, Afona i Piotra Michaylewów oraz Hrehorego Fedorowa dzierżenia derewni ich ojczystych, a więc derewni Czypkowicze nad rzeką Krynicą, derewni Czubkowiec „przy drugiej części” po nieboszczyku Iwanie Hawryłowiczu, prawem lennym wieczystym. Dn. 10 11 1639, ML 108, k. 689v.

Darjejewsk Дареевск

Włość poharska? W informacji z 1729 roku derewnia Darjejewsk (ukr. Дареевск w sotni poharskiej) przed 1648 rokiem należała do Aleksandra Piaseczyńskiego. Rok 1648. HS1, s. 505.

Deniskowicze Денисковичи

Włość czołchowska. Deniskowicze istniały już w I poł. XVII wieku, właściciel nieznany (Opisanie, s. 438).

Dochnowicze Дохновичи

Wg informacji z 1729 roku sioło Dochnowicze (ukr. Дохновичи) należało do Abramowicza, HS1, s. 437. Rok 1648.

Dowmaty

Nadanie derewni Dowmaty po nieboszczyku „steriliter” Tomasza Terlikowskiego, prawem lennym wieczystym. Dn. 21 07 1636, ML 108, k. 530.

Duszkino Душкино

Wg informacji z 1729 roku sioło Duszkino (ukr. Душкино) należało do szlachcica Złotego, HS1, s. 440. Znajdowała się tam cerkiew Bogurodzicy (ISOCE, s. 84). Rok 1648.

Dziedowo Дедово

Włość starodebska*? Wg informacji z 1729 roku sioło Dziedowo (ukr. Дедово) należało do szlachcica niejakiego Chylońskiego (ukr. Хилонскій), por. HS1, s. 441 oraz Komara (Opisanie, s. 166). Rok 1648.

Hłodowo Гудовка?

Nadanie pustoszy Hłodowo (Гудовка?) nad rzeką Babencem po Wiszkowatych „moskiewskiej natiej jako po zdrajcach”, prawem lennym wieczystym. Dn. 08 04 1636, ML 108, k. 475v.

Nadanie dóbr po Iwanie i Denisie Boborohlach Poźnikach oraz po Onopreju i po Wiskowatych, narodu moskiewskiego, pustoszy Hłodowo i Okulewszczyzna nad rzeczką Babieniec oraz placu ze dworem w Starodubie, prawem lennym wieczystym. Dn. 11 07 1636, ML 108, k. 525.

Horczaki Горчаки

Nadanie Mikołajowi Świackiemu sioła Horczaki (Горчаки?) po zdrajcach: żonach i synach Dymitra Łapa i Boroźnina oraz wsi Czartowicze (Чертовичи?), prawem lennym wieczystym. Por. także HS1, s. 499. Dn. 19 09 1633, ML 108, k. 42v.

Horsk Горск

Zatwierdzenie wydane podczas trwania Sejmu dla Adama Wołka spiżarnego WKsL posiadania pustoszy Furasowszczyzna i Jaworowszczyzna, prawem lennym wieczystym. Ponieważ bez tych dwóch pustoszy miasto Horsk (ukr. Горск) nie może się obejść, Adam Wołk w ich miejsce przekazuje do dyspozycji królewskiej pustosz Owczyno i Glaliczy Poowczyńcow po bezimiennym zdrajcy bojarzynie zamku starodebskiego, drugą zaś Surazicie i trzecią Lubienki, a do tego plac w Starodubie zwany Kabkowszczyzna, naprzeciw zamku, które do dobra król przyłącza do Horska. Dn. 21 02 1635, ML 108, k. 313.

Król upoważnia Adama Deynarowicza, aby praw do majątku zajętego bezprawnie. Osip, Konstanty i Daniło Boroźninowie bezprawnie zajęli Horsk (Горск), Klus (Клюси), Kurszynowicze (Куркановичи, Куршановичи) nad rzeką Trubież (Трубеж), Niedźwiedowo (Медведов). Fałszywie oświadczyli w kancelarii WKsL, jakoby oryginalny przywilej im zaginął podczas ostatniej wojny moskiewskiej. Co gorsza uzyskali u króla zatwierdzenie tego nieistniejącego przywileju (konfirmację). Dany był przywilej królewski dla Andrzeja Limunta na dochodzenie tych dóbr, ale Limunt umarł. Teraz więc król przekazuje sprawę w ręce Deynarowicza, a gdy sąd przysądzi mu dobra, ma je dzierzyć prawem lennym wieczystym. (Sprawa świadczy o tym, że kancelaria WKsL nie panowała nad wydawanymi przywilejami i prawdopodobnie nie posiadała ich alfabetycznego spisu. Zastanawia, dlaczego sprawy nie wyjaśnili podkomorzowie i miernicy). Wg opisu z 1638 roku Miedwiedowo zamieszkiwało 13 gospodarzy (Obozrjenje, s. 382). Dn. 17 06 1639, ML 108, k. 654v.

Zgoda na dochodzenie w sądzie własności miasteczka Horsk (ukr. Горск) z trzema obrębami (dorohowskim, worowskim i tarasowskim), które przeznaczone było na utrzymanie cerkwi obrządku greckiego. Jednakże w tekście czytamy, że miasteczko „na ten czas pewne osoby świeckie bezprawnie i niesłusznie dzierżą i pożytki wszystkie z nich przychodzące na siebie biorą”, a więc król staje jak gdyby po stronie biskupa. Dn. 22 02 1641, ML 108, k. 801v.

Nadanie Pawłowi Tryźnie i zarazem włączenie dwóch obrębów ziemi po zeszłym Mikołaju Faszczu do starostwa starodebskiego, zwanych Jarasowsczyzna oraz Iwarowszczyzna, prawem dożywotnim, żadnej powinności nie pełniąc wobec skarbu. Dn. 18 11 1633, ML 110, k. 246v.

Horysław, Korysław Горыславъ, Горыслово

Nadanie dóbr Horysław (Korysław, Горыславъ, Горыслово), Kotelewo, Sierednia Dubrowa po Hrehorym Hładkim, do tego sieliszcze Maszatyńsk, Sztynazdranowe i Kaptuzin, prawem lennym wieczystym. Dn. 01 03 1635, ML 108, k. 378.

Nadanie Malchrowi Gabrielowi Mielwidowi dóbr Łachowicze, Jakowlekiki, Horysław (Korysław, Гориславь, Горыслово), Kotelowo, Sierednia, Dubrowa, Musiatyńsk nad rzeczką Sieczną ukr. Стечна ros. Стешна (te dobra oprócz Łachowicz nie wymienione w pierwszym przywileju) po Hryhorym Hładkim bojarzynie narodowości moskiewskiej, który przeszedł na stronę moskiewską, a także miejscowości Medźwiedowo, Niedźwiedziowo (Медведово), Kłuhy (Kłusy, Klusy), Kurszynowicze (Куркановичи, Куршановичи) po Boroźninach, prawem lennym wieczystym. Dn. 31 08 1634, ML 110, k. 497v.

Hudowka Гудовка?

Włość poharska? Wg informacji z 1729 roku przed 1648 rokiem sioło Hudowka (ukr. Гудовка) założył niejaki Hud (ukr. Гуд) w imieniu szlachcica Pilipca (ukr. Пилипеч). Por. HS1, s. 419-420. Miejscowość blisko Staroduba, na wschodzie. Rok 1648.

Hwojewicze

Wg informacji z 1729 roku sioło Hwojewicze (ukr. Хвоевичи) należała do szlachcica Klimowicza (ukr. Климович), por. HS1, s. 439. Miejscowość niezidentyfikowana. Rok 1648. HS1, s. 439.

Iwantenki Ивантенки (ukr.), Иваитенки (ros.)

Wg informacji z 1729 roku sioło Iwantenki (ukr. Ивантенки) w sotni bakłańskiej znajdowało się we władaniu niejakiego Skoworodskiego. Rok 1648. HS1, s. 489.

Jackowicze Яцковичи

Przed rokiem 1648 należały do Wołka (Opisanie, s. 146). Rok 1648.

Jarcowo Ярцево (ukr.)

Król aprobuje atestację obywateli powiatu starodebskiego i zgadza się na utrzymanie Krzysztofa Jurkiewicza przy połowie miejscowości Jarcowo, prawem lennym wieczystym. Daniło Boroźnin wytoczył przed sądem królewskim sprawę Jurkiewiczowi o niesłuszne oskarżenie o zdradę. Na podstawie dekretu królewskiego z dn. 16.12.1636 r. sprawę odesłano do sądu w Starodubie. Jednakże Boroźnin nie stawił się przed sądem i uciekł do Moskowii, o czym stwierdzili w atestacji obywatele powiatu starodebskiego zgromadzeni na sejmiku relacyjnym 1.04.1637 r. ML 108, k. 606v.

Przywilej na derewnie po bezpotomnie zeszłych Stefanie, Andrzeju, Iwanie oraz zabitym Pawle Boroźninach stryjach Osipa. Derewniа zwanа Wysoka (Wysokie, Высокое) nad rzeczką Sieczną (ukr. Стечна ros. Стешна) znajduje się na północnym krańcu ujezdu starodebskiego. Natomiast derewnia Jarcowa (ukr. Ярцево, ros. Ярцово) nad rzeką Titwą (Citwoja, Тытва) znajduje się na północny zachód od Staroduba. Przywilej wymienia także Sieliszcze Bachajowskie oraz plac w Starodubie na ulicy Mohylewskiej po „zeszłym niegdy” Dawidzie Michalewskim, prawem lennym wieczystym. Uwaga! Bardziej na południe istnieje też rzeka Тетива, którą łatwo pomylić z Titwą oraz Cata (Цата). Dn. 25 10 1639, ML 108, k. 678.

Jarczaki Горчаки

Kaduk (prawo dochodzenia praw) do dóbr po zdrajcach. Otrzymuje Wiatki i Pieczennichy (ukr. Футор Печеницкий?), po Szyjeckim, po Sczerbininie derewnię Jarczaki (Horczaki, Горчаки), a po Danile Boroźninie derewnię Jarcowo (ukr. Ярцево), prawem lennym wieczystym. Dn. 12 09 1633, ML 110, k. 158v.

Judynowo Юдиново

Wg informacji z 1729 roku sioło Judynowo (ukr. Юдиново) w „ujeździe” poharskim znajdowało się we władaniu niejakiego Karbowskiego. Rok 1648. HS1, s. 488.

Karcowo? Гарцово?

Nadanie Janowi i Stanisławowi Szubom Jabłońskim w ekonomiii starostwa starodebskiego derewienki Farcowo z siedliskiem Bochajewskie po zdrajcach, synach Jakowa Boroźnina, prawem lennym wieczystym. Dn. 4 02 1634, ML 108 073v.

Karkowszczyzna

Uroczyszcza Karkowsczyzna (Каротовщина?), Ciecieryk Mały (Тютери?), Szenneszków (Синицкий?), Kalinki (Калиновка?), włók pustych i osiadłych 98 w trakcie starodebskim po Mikołaju Domaszewiczu, prawem lennym wieczystym. Być może wschodnia część ujezdu (między rzekami Wablą i Sudością). Dn. 30 04 1630, ML 99, k. 611v.

Nadanie Mikołajowi Domaszewiczowi włók 40 pustych z domem w zamku Starodub, prawem lennym wieczystym. Dn. 3 04 1625, ML 101, k. 222.

Karpowicze Карповичи

Włość ropska (posnowska?) Zgoda dla Samuela Proszyckiego podstolego starodebskiego na przekazanie Mikołajowi Kiryka derewni Karpowicze (Карповичи) z Ostrowkiem Bujanowskim (Остров), prawem lennym wieczystym. Patrz także ML 108 279v; HS1, s. 394. Dn. 05 10 1634.

Zgoda dla Mikołaja Kiryka na przekazanie dóbr na rzecz Michała Janowicza Kiryka. W skład dóbr wchodzi derewnia Karpowicze (Карповичи), Niźnie, Nowosiółki (Новоселки), Hryniewo (Chrenowycze, Гриневка, Хреновичы, Хреновка, Гринево), Olechino, Basichino (Басихин) z siedliskiem Tetarowskie, prawem lennym wieczystym. Patrz także HS1, s. 394. W 1648 roku miało należeć do niejakiego Manujłowicza (Opisanie, s. 162). Chrenowycze w 1638 roku zamieszkiwało 2 gospodarzy (tamże, s. 435). Dn. 10 03 1639, ML 108, k. 641.

Zgoda dla Mikołaja Kiryka na przekazanie Piotrowi Sołtanowi pisarzowi ziemskiemu rzeczyckiemu sioło Nowosiółki (ukr. Новосюлки) i Karpowicze (Карповичи), prawem lennym wieczystym. Patrz także HS1, s. 394: do Sołtana miały należeć m.in. Ropsk, Karpowicze, Isaczkowicze (ukr. Сачковичи?, ros. Сачковичи we włości ropskiej?), Cimonowicze (ukr. Тимоновичи, ros. Тимановичи), Brownica (ukr. Бронвечи, ros. Бровничи), Choromne (ukr. Хоромни), Mohilewce (ukr. Могилевци, ros. Могилевцы), a „по вибитю гетманом Хмрлницким з войском запорожским ляхов з Малой Росииї завладел Ропском… Михайло Рубец [Rubcow]”. Dn. 08 01 1641, ML 108, k. 777v.

Włość ropska (posnowska?) ujezdu starodebskiego i ujezd popowogórski. Zgoda dla Samuela Proszyckiego, aby z majątku derewni Kołodzieża (Белий Колодяз w ujeździe popowogórskim), Karpowicze (Карповичи we włości ropskiej ujezdu starodebskiego) po synach bojarskich Brusiłowych, mógł część dóbr albo całość przekazać swojemu ojcu Jakubowi, sędziemu ziemskiemu starodebskiemu. W dokumencie pojawia się zwrot: „dobra pewne w ujeździe albo w powiecie starodubskim”. Wszystko to prawem lennym wieczystym. Patrz także HS1, s. 394. Dn. 24 03 1623, ML 101, k. 53.

Zgoda dla Jerzego i Jana Tukalskiego na derewnię Olechninowo włók 50, prawem lennym wieczystym. Dn. 30 03 1635, ML 108, k. 407.

Kijewicze Киевичи

Kijewicze istniały już w I poł. XVII wieku (Opisanie, s. 379).

Kister Кистеръ

Wg ISOCE, s. 70 miejscowość istniała już w średniowieczu.

Kołodnia

Odnowienie nadania dla Krzysztofa Chyciewicza, który wzięty do niewoli z żoną Fiedorią, powrócił w granice RP. Nadanie króla Zygmunta III dotyczyło sioła Kołodnia z pustoszą Rudzienka, Choryca, Kolbasyno (Голыбесово?), prawem lennym wieczystym, w ujeździe starodebskim. Dokument wymienia syna Jerzego. Dokument przyjęty do ksiąg w 1641 roku. Miejscowości niezidentyfikowana. Dn. 09 06 1635, ML 110, k. 538.

Krukowo Круково

Nadanie Aleksandrowi Szyrajowi derewni Krukowo (ukr. Круково, ros.Крюково) po zdrajcy Wasylu Tonkim i derewni Lichinino po zdrajcy Andrzeju Lichininie, prawem lennym wieczystym. Dn. 23 01 1634, ML 108, k. 70v.

Nadanie Janowi Uszyńskiemu derewni Kruhowo (Круково) z gruntami po zdrajcy bojarzynie Wasylu Tonkim, prawem lennym wieczystym. Data miesięczna nieznana, prawdopodobnie w styczniu. Dn. 08 01 1634, ML 108, k. 59.

Zatwierdzenie przywileju wydanego w obozie za Smoleńskiem 23.01.1634 r., nadającego dobra po zdrajcach, czyli Wasylu Tonkim i Andrzeju Lichininie. W skład dóbr wchodzą derewnie Krukowo (ukr. Круково, ros. Крюково) i Lichinino, prawem lennym wieczystym. Ponieważ w liście intromisyjnym i w dekrecie sądu asesorskiego przekręcono nazwy siedlisk Filipkowicze, Wasilewskie i Krukowskie do tych dóbr należących, król nazwy te przyjmuje do wiadomości i potwierdza, że należą do całości majątku. Dn. 10 11 1639, ML 108, k. 688v.

Krywoszan Кривошін (ukr.)

Przed rokiem 1648 Krywoszan należał do niejakiego Faszcza (Opisanie, s. 154).

Krzywiec Кривец (ukr.)

Wg informacji z 1729 roku siołem Krzywiec (ukr. Кривец), Ryłowicze (ukr. Риловичи) władał szlachcic Wołowicz. Rok 1648. HS1, s. 484.

Kurowo Курово

Włość poharska? W informacji z 1729 roku derewnia Kurowo (ukr. Курово w sotni poharskiej) przed 1648 rokiem należała do Aleksandra Piaseczyńskiego. Rok 1648. HS1, s. 505.

Kurowo nad Sudością należało do Piaseczyńskiego (Opisanie, s. 244).

Kurszynowicze (Куркановичи, Куршановичи)

Ujezd starodebski i poczepowski. Powtórne nadanie dla Daniła, Konstantego, Osipa Boroźnina oraz Michała i Hlina Rubcowów, ludzi narodu moskiewskiego wiernych obywateli Rzplitej, którzy po zdobyciu przez Moskowię Staroduba zostali wzięci do niewoli i stracili swe przywileje. Król zatem „z zwyczajnego naszego nad niemi jako cudzoziemcami politowania”, podczas trwania Sejmu, powtórnie nadaje Boroźninom pustosz Kurczynowicze, Kłus, Horosk nad rzeczką Snowią (Snowia, Снов w ujeździe starodebskim), pustosz Miedwiedowo (ukr. Медведово), pustosz Jarcowo (ukr. Ярцево), Zawiczy, Bochajowskaja. A we włości mhlińskiej (ujezdu poczepowskiego*), pustosz Rosczymińskaja, pustosz Kleszczowo w tejże włości, pustosz Rojewskaja, pustosz Karcowo (Harcowo Гарцево) nad rzeczką Rosoczką (Rosuchą, Рассуха), w okolicach wsi Boroźninowo (Борознино). Rubcowie natomiast dostaja pustosz Bobki (Бобки) nad rzeką Studeniem, pustosz Lachowo (Pustosz Lubeczane Любечане), pustosz Kusznowo (Kurznowo, Курозново), sieliszcze Raziniczy (Razaryczy, Rażeniczy, Zaniczy), „każdy z nich część swoję, której przedtym był dzierżącym”, prawem lennym wieczystym. Dn. 23 02 1635, ML 108, k. 313v.

Kurznowo Курозново

Król daje prawo Krzysztofowi Faszczowi na dochodzenie prawem pustoszy Bobki (Бобки) nad rzeczką Studzieniec, pustoszy Lachowo (Pustosz Lubeczane Любечане), pustoszy Kuroznowo (Kurznowo, Курозново) i Razyryczy (Zaniczy), sielicza Polchowo (ukr. Полхово, por. HS1, s. 450), Słowiki, Istopki nad rzeką Snowią (Snowia, Снов), które bezprawnie posiedli Michał i Ilia Rubcowie. Mieli oni jakoby mieć te dobra w przywileju od króla Zygmunta III. Ma więc Faszcz po uzyskaniu wyroku sądowego dzierżyć te dobra prawem lennym wieczystym. Dn. 4 04 1639, ML 108, k. 645v.

Kuścicze Волокит-Кустичи, Кустичи Бряновы

Zatwierdzenie nadania królewicza Władysława. Bojarszczyzna syna bojarskiego Lewona Branowa przechodzi na rzecz Stanisława Kiersnowskiego. W skład majątku wchodzi derewnia Kusczicze (Волокит-Кустичи, Кустичи Бряновы), sieliszcze Kazany, sieliszcze Stajki, sieliszcze Czerlonka, prawem lennym wieczystym, z placem w Starodubie. Dn. 20 04 1622, ML 97, k. 377v.

Włość starodebska Nadanie placu na ulicy Czernihowskiej, „z jednej strony od zaułku, który idzie z Hudowskiej Ulicy do wody, a z drugiej strony od Bohdana Podwoyskiego po zeszłym bezpotomnie Maciuszy Kałkowiczu Moskalu” w Starodubie. Chmielowski otrzymał też dobra Mierzejki (Меженики) i Stajki w powiecie starodebskim, zapewne w ujeździe starodebskim, skoro plac otrzymał w Starodubie. Plac ten „aż dawnych czasów już przy tej daninie jego w dzierżeniu i possessiej jego będący”. Prawem lennym wieczystym. Dn. 22 02 1641, ML 108, k. 802.

Nadanie Piotrowi Rokickiemu sioła Kaścicze (Волокит-Кустичи) i Nowosiółki (Новое Село, w 1648 należało do Iwana Jeromowicza Karbowskiego (Opisanie, s. 152) po niejakim Wołokitinie zdrajcy, prawem lennym wieczystym. Dn. 02 10 1634, ML 108, k. 278.

Zgoda dla Jana Kunińskiego na puszczenie w arendę nowego sioła Kustycze (Kuszcicze, Kuścicze, Волокит-Кустичи), pustoszy Czarnyżowo (ukr. Чорнижов, ros. Чернижово) nieznanej osobie (w dokumencie pozostawiono okienko), prawem lennym wieczystym. Wg HS1, s. 461, 483 siołem władał niejaki Kuniecki (ukr. Кунецкий). Dn. 26 03 1638, ML 108, k. 603.

Zgoda na wyrabianie towarów lesnych przez 3 lata w bojarszczyznę Lewonciejowskiej, Branowskiej, w derewni Kursejcze (Kuścicze, Волокит-Кустичи), sieliczczu Okozany (Kozany), Starki (Stajki), Czerlonki. Towary leśne takie jak popioły, wanczos, potaż, klepka. Dn. 18 06 1639, ML 108, k. 656.

Zgoda dla Jana Kunińskiego na wyrabianie towarów leśnych w dobrach lennych zwanych Najputowicze (ukr. Найпутовичи, ros. Найтоповичи) i Ruścicze (Kuścicze, Волокит-Кустичи), z zastrzeżeniem, aby to się nie działo „z przeszkodą bud factorów naszych towarów leśnych, jesliby w bliskości były”. Dn. 06 06 1640, ML 108, k. 765.

Zgoda dla Jana Kunińskiego na zastawienie dóbr dzierżonych prawem lennym wieczystym zwanych Nowe Sioło (Новое Село) i Kuszcicze (Kuścicze, ros. Волокт-Кустичи, ukr. Кустичи?), na lat 6 idących jednym ciągiem. Imię i nazwisko osoby u której się dokonac zastaw nie jest podane, pozostawiono okienko do wypełnienia. Dn. 06 06 1640, ML 108, k. 765v.

Zgoda dla Anny Tryznianki wdowy po Stanisławie Kierzsnowskim pisarzu ziemskim starodebskim na przekazanie derewni Kuścicze (Волокит-Кустичи) i Kozany (Kazany, Okozany) na osobę Jana Tryzny, prawem lennym wieczystym. Dn. 22 04 1634, ML 110, k. 357.

Nadanie Andrzejowi Zarębie derewni Kuścicze (Волокит-Кустичи), Kazany i pustosz Stajki po bezpotomnym Stanisławie Kiersnowskim pisarzu ziemskim starodebskim, prawem lennym wieczystym. Dn. 27 07 1634, ML 110, k. 437.

Nadanie Andrzejowi Zarębie derewni Kuścicze (Волокит-Кустичи), Kazany i pustosz Stajki po bezpotomnym Stanisławie Kiersnowskim pisarzu ziemskim starodebskim, prawem lennym wieczystym. Dn. 27 07 1634, ML 110, k. 451.

Lbow Ильбов

Włość ropska, posnowska. Nadanie sioła Chanwińskie, derewni Lbow (Ильбов), słobodki Lbow (Ильбов), derewni Hrydzianki, sieliszcze Puste Krzywoszycy (Krzywuszyce, ukr. Кривошій), derewni Isaczkowicze (ukr. Сачковичи?, ros. Сачковичи we włości ropskiej?), derewni Łozy (ros. Лоза lub Красные Лозы na południe od Ropska), derewni Choromny (ukr. Хоромни, we włości ropskiej/ posnowskiej), derewni Borowicze, sieliszcza pustego Jelnia po bojarze Osipie Pronczyszczondzie [?], prawem lennym wieczystym, z placem w Starodubie. Dn. 30 12 1620 , ML 97, k. 113.

Zgoda dla Baltazara Strawińskiego ciwuna trockiego, starosty mozyrskiego, rohaczewskiego, dzierżawcy wiszniewskiego na przekazanie dóbr Aleksandrowi Faszczowi. W skład dóbr wchodzi sioło Hanińsko, derewnie Lbowo, derewnia Słobodka Lbow (Ильбов), derewnia Hrydzianki, sieliszcze puste Krzywuszyc (ukr. Кривошій) i nad rzeką Snowią (Snowia, Снов) we włości ropskiej derewnia Łozy (ros. Лоза lub Красные Лозы na południe od Ropska), derewnia Choromny (ukr. Хоромни) i derewnia Jelnia. Ma je dzierżyć prawem lennym wieczystym. Por. HS1, s. 458. Dn. 24 02 1624, ML 101, k. 80.

Lewienka Левенка

Przed rokiem 1648 Lewienka należała do Kochanowskiego, a po 1648 jego syn Stanisław wstąpił w szeregi kozaków w pułku czernihowskim i nadal dzierżył majątek. (Opisanie, s. 143). Rok 1648.

Litowsk Литовск

Litowsk nad rzeką Citwą (Титва) należał do niejakiego Ostrowskiego, a następnie do Abramowicza (Opisanie, s. 383).

Łobki

Wg informacji mieszkańców Deszkowicz, sioło Łobki (ukr. Лобки) znajdowało się we władaniu szlachcica niejakiego Reczyckiego (ukr. Речицкий), być może starosty rzeczyckiego. Łobki nad Warencem (Варенец) między rzekami Wablą (Wabla, Вабля) a Sudością. Deszkowicze z pewnością znajdowały się nad Sudością (Судость), w okolicy miejscowości Perehon (Перегон), jednak Łazarewski twierdzi, że należały do Piaseczyńskiego, następnie do Jana Kunickiego, który sprzedał je w 1636 razem z Czausami (Czausy, Czauszy, Чаусы), Witemlą (Witemla, Wyszemla, Витемля) i Horodyszczem Krzysztofowi Muchowieckiemu, lecz bezprawnie dzierżył je nadal. Miejscowości te niszczył „szlachetny pan” Olimp (?) Haraburda (Opisanie, s. 246; ISOCE, s. 50-51). Rok 1648. HS1, s. 477.

Łohowate Логовато

Wg informacji z 1729 roku siołem Łohowate (ukr. Логовате, być może Łohow ros. Логоловичи) władał szlachcic niejaki Boczkański (ukr.), por. HS1, s. 455. Rok 1648.

Łuczkowicze Луцковичи

Zgoda aby dobra Łuczkowicze (Луцковичи, Лучковичи) i Korysławie (Гориславъ, Горыслово) z dworem oddać w arendę Jerzemu Kosakowskiemu sędziemu grodzkiemu starodebskiemu. Dn. 2 01 1641. ML 108, k. 774.

Kaduk (prawo dochodzenia praw) do dóbr po zdrajcach Hlatkim sioło Łuckiewicze (Łuczkowicze, Луцковичи) i Dymitrze oraz Osipie Boroźninie miejscowości Niedźwiedowo (ukr. Медведово), Kłusy (ukr. Клюси), Kurszynowicze (Куркановичи, Куршановичи), prawem lennym wieczystym. W 1638 roku Kłusy zamieszkiwało 15 rodzin (Opisanie, s. 435). Dn. 12 09 1633. ML 110, k. 159.

Łukino Лукин

Włość poharska? W informacji z 1729 roku derewnia Łukina (ukr. Лукин, w sotni poharskiej) przed 1648 rokiem należała do Aleksandra Piaseczyńskiego. Rok 1648. HS1, s. 504.

Manuki Манюки

Nadanie derewni Manuki (Манюки) po synach bojarskich Olizarze i Iwanie Bezobrazowych, prawem lennym wieczystym, z placem w Starodubie. Dn. 30 12 1620, ML 97, k. 115v.

Matwiejowska Мадеевка

Nadanie Janowi i Stanisławowi Jabłońskim pustoszy Matwiejowska po zdrajcy Nieczaju Tonkim oraz Filipowicze po zdrajcach Lichninach, z obowiązkiem odprawowania z nich konnej wojennej służby kozackiej na zamku starodebskim. Matwiejowska znajdowała się na zachód od Staroduba Dn. 26 07 1634, ML 108, k. 231v.

Mierynowo Міреновка (ukr.)

Nadanie połowy derewni Mierynowo, Merinowo vel Mirenowka (ukr. Міреновка, Міроновка, Мереновка, Мироновка ros. Мериновка) nad rzeką Babieńcem (Бабенец) po Fiedorze Sczepowie, z dworem Iwana Sczepowa, prawem lennym wieczystym, z placem w Starodubie. W 1648 miała należeć do niejakiego Poniatowskiego (Opisanie, s. 168). Dn. 30 12 1620, ML 97, k. 100v.

Wg informacji z 1729 roku derewnia Mierynowo, Merinowo vel Mirenowka (ukr. Міреновка, Міроновка, Мереновка, Мироновка ros. Мериновка) należała do szlachcica niejakiego Poniatowskiego (ukr. Понятовский, Ponętowski?), por. HS1, s. 453. Rok 1648. HS1, s. 453.

Nadanie sieliszcza Mierynowo, Merinowo vel Mirenowka (Міреновка, Міроновка, Мереновка, ros. Мериновка), Lachowata po Dmitrze Hrehorym Konowale, także pustosz Sieliszcze, Mielewoje przy Krynicy „ze wszystkim uchodem i Bołobowszczyzną między derewnią Kochanowskiego i Basychina (Basichino, ukr. Басихин), która niegdy pospołu z Merinową pomienioną derewnią trzymał za Moskwy jeszcze bojarzyn Abram Tupalski, prawem lennym wieczystym. Dn. 02 03 1635, ML 108, k. 332v.

Przywilej na siedlisko Moszczenica po obu stronach rzeczki Moszczenicy „w Puście leżące”, które siedlisko król dołącza do dzierzonej już przez Grotkowskiego derewni Merinowo (Mierynowo, Мериновка). W Moszczenicy ma Grotkowski zbudować „folwarczek”, a dzierzyć prawem lennym wieczystym. Dn. 26 02 1639, ML 108, k. 634.

Miszkowka Мишковка

Wg ISOCE, s. 67 Miszkowka istniała już w średniowieczu.

Niedźwiedziowo Медведово

Wg informacji z 1729 roku derewnią Miedwied (ukr. Медвед) władał szlachcic niejaki Lietawyj (Lettow? Ukr. Летавий), por. HS1, s. 447. Rok 1648.

Niżnie Нижнее

Kołohorodny stan. Nadanie dóbr Pomieście, które za Moskowii trzymał syn bojarski Nikifor Złobin. W skład dóbr wchodzi derewnia Niżnie (Ніжное, Нижнее) przy rzece Citwie (Титва) i połowa sioła Nowosiołki, prawem lennym wieczystym, a do tego plac w Starodubie. W roku 1620 miała należeć do Strawińskiego. Jednak według ISOCE, s. 92 należało w tymże roku do Osipa Miklaszewskiego. Dn. 4 01 1621, ML 97, s. 359.

Włość ropska i chyba nie tylko. Zatwierdzenie stanu posiadania Mikołaja Kiryka, a mianowicie derewni Niżnie (ukr. Нижнее) przy rzece Citwie (Титва) z siedliskiem Bollinisko, derewni Nowosiółki (Новосюлки, Новоселки), Hryniewo (Chrenowycze, Гриневка, Хреновичы, Хреновка, Гринево) z siedliskiem Mielone (we włości poharskiej?), derewni Olechino i ogrodu bojar Tormiszowów ze stawem na posadzie w Starodubie. Dodatkowo także dobra po bojarach-zdrajcach Dimitrze, Osipie i Wołokicie Boroźninach, w tym derewni Kurszynowicze (Куркановичи, Куршановичи), Klusy (ukr. Клюси), Miedźwiedowo (ukr. Медведово), ponato po bojarach Czepkowskich derewnie Czupkowicze Stare i Czupkowicze Nowe, a także część bojar Skrabinych, którą mieli w Czupkowiczach (Чубковичи). Wg Łazarewskiego (Opisanie,, s. 175) Czupkowicze należały do Nikity Połujanowa, następnie do Hryszki, Micka i Pietra Czubkowców, potem do Szymona Stanisława Nestorowicza komirnika granicznego, wreszcie Mikołaja Abramowicza. Mikołaj Kiryk po Iwanie Rubcu otrzymuje również derewnię Kurozwan (Kurznowo, Курозново), Bobki, a po Michale Horczakowskim derewienkę Horczaki (Горчаки?) ze wszystkimi siedliskami, na koniec zaś ogród na posadzie w Starodubie „Osipu Ososka leżący, wedle mostu czernihowskiego od drogi ku stawu po rów w staw idący”. Wszystko prawem lennym wieczystym. Wg HS1, s. 504 Hryniewo przed 1648 należało do Aleksandra Piaseczyńskiego. Dn. 04 02 1634, ML 108, s. 74.

Nowe

Przed rokiem 1648 Nowe należało do niejakiego Kunickiego (Opisanie, s. 148).

Nowosioło Новое

Nadanie Andrzejowi Mruczkowi Kiersnowskiemu dóbr po zdrajcach Wasylu i Iwanie Wołokicionkach Lwowych derewni Nowosioło (Новое Село), Kusczyce (Kuścicze, Волокит-Кустичи), prawem lennym wieczystym. Dn. 12 09 1633, ML 110, k. 170v.

Nowosiółki Новоселки

Wg informacji z 1729 roku sioło Nowosiółki (ukr. Новосюлки) należało do szlachcica Karwowskiego (ukr. Карбовский) inaczej Iwana Jeremowicza (ukr. Еремович), por. HS1, s. 444-445. Nowosiółki nad Pronką? Rok 1648.

Oskołkowo Усколково (ukr.)

Nadanie Hrehoremu Jezierskiemu dóbr po niejakim Starykowym Moskalu pustoszy Czeszuskino słobody nad rzeczką Sudzinką, także po Lewonie Iwaszewiczu Skołokowo (Oskołkowo, Oskołkowskie Horodyszcze, ukr. Усколково) nad rzeczką Wołkowkowką (Войловка), oraz po Niewstruju (jest miejscowość pod nazwą Новструево, być może jej inną nazwą jest Ananczyno, należało do Stefana Niewstruja) Pantusowo (Пантусово), prawem lennym wieczystym. Pantusowo w 1648 roku miało należeć do Kazimierza Kunickiego (Opisanie, s. 146). Dn. 11 06 1634, ML 110, k. 414v.

Ostrów

Dobra Ostrów, Dorochowsczyzna, Iwanowski po synu bojarskim Wasilu Tonkim, prawem lennym wieczystym. Miejscowość niezidentyfikowana. Dn. 22 02 1631, ML 99, k. 610v.

Ostrów Ludkowszczyzna Остроглядово?

Zatwierdzenie Mikołajowi Szachownickiemu Hościłowi dóbr po Hrehorym Suchodolskim, zwanych Ostrów Ludkowszczyzna (Остроглядово? A może Людково?), nadanych 17.03 1631 r. „do dalszej confirmatiej KJM”. Dn. 9 10 1633, ML 108, k. 45v.

Ozarowka Азаровка

Ozarowka (Азаровичи, Азаровка) nad rzeką Rewnią (Ревня). Już w roku 1607 rozpoczęto tam budowę chramu pw. Zmartwychwstania Pańskiego (воскресения Господня), o czym w specjalnym dokumencie informują mieszkający tam kozacy i mężczyźni mieszkający w siele, na czele z atamanem Haponem Horło i wójtem Jakowem. ISOCE, s. 97. Treść aktu pisana stylem polskim, co wskazuje na to, że wpływy Rzeczypospolitej rozciągały się na ten obszar co najmniej od kilku lat, odkąd Dymitr Samozwaniec I wkroczył na tereny siewierskie i starodebszczyzna utraciła zwierzchność Moskwy.

Perehon Перегон

Włość poharska? Informacja z 1729 roku w sprawie miejscowości Perehon i Bobrzyk (Бобрикъ) nad Wablą (Вабля). Treść tej i następnej jest taka, że w Bobrzyku Piaseczyński osadził ludzi, nie mając do tego prawa, bo Bobrzyk należał się komu innemu. A gdy ten inny uprosił u króla nakaz opuszczenia tej miejscowości, Piaseczyński osadził ich na gruncie Daszkowicz (Deszkowicz), skąd wzięła się nazwa Perehon (Перегон). „за держави полской шляхтич називаемий Писоцкий живший тогда в Погару осадил бил на грунтах села Бобрика некоторого другого шляхтича несколко дворов, за что на оного Писочинского бил челом королевскому влчству полскому тот другий шляхтич; и по тому указом королевским велено Писочинскому осаженних в Бобрику людей своух одтол вивест; и он тих лудей з Бобрика перегнал на свой кгрунт к дрвне своейже Дешковичам, и там оних поселил; от чего і дрвню тую Перегоном названо”. Patrz też HS1, s. 506. Rok 1648. HS1, s. 473.

Pichtorowka Пихторовка

Włość starodebska. Wg informacji z 1729 derewnią Pichtorowka (ukr. Пихторовка) władał szlachcic niejaki Kachanowski, por. HS1, s. 445. Rok 1648, HS1, s. 445.

Informacja sprzeczna: wg Łazarewskiego Pichtorowką władał niejaki Grabowski (Opisanie, s. 138).

Pławnia Плавня

Pławnia istniała na pewno już w połowie XVII wieku (Opisanie, s. 406).

Pontusowo Пантусов(ukr.), Пантусова (ros.)

Włość ropska. Nadanie Olbrychtowi Odrowskiemu dóbr po nieboszczyku Kunińskim zwanych Pontusowo (Bantusowo ukr. Пантусов, ros. Пантусово) oraz dóbr po nieboszczyku Strawińskim zwanych Robsk (Ropsk), oprócz tego we włości ruczyńskiej (raczyńskiej? W powiecie smoleńskim) dóbr Minino, we włości wiedrowskiej (w powiecie smoleńskim) Usakowo, prawem lennym wieczystym. Dn. 12 01 1634, ML 108, k. 066v.

Rochmanowo Рохманово

Nadanie Michałowi Ujejskiemu uroczyszcza Rochmanowo (Рохманово) z obu stron rzeczki Sieczny (ukr. Стечна ros. Стешна) i Niemczanki nad zdrojem Zychar, włók 40, z ogrodem pod zamkiem Starodub, prawem lennym wieczystym. Dn. 28 02 1625, ML 101, k. 154.

Zatwierdzenie dla Mikołaja Ujejskiego derewni Rachmanowo (Rachamnowo, Рохманово) i Niemczanki nad zdrojem Zycharem, prawem lennym wieczystym, wraz z opisem granic. „Od rzeczki Sieczny [ukr. Стечна ros. Стешна] od derewnie Dąbrowskiej [Дубровск] w jezioro D[ąb]rowieńskie. Z tego jeziora w błoto błotkowskie. W górę tym błotem w łużek i w więtszą drogę horodską. Tą drogą w błoto Olchowiec . Rubieżem z Hrehorym Mozelewskim. W górę Olchowcem i pół lasem Dołhym do Świdników. Z Świdników w błoto kuścickie i w drogę kuściską [Kuścicze, Волокит-Кустичи]. Stąd w łużek Munkow. Z tego włoska [?] w rzeczkę Siecznę, do Sosnowek błota i po srebrną łozę w błotowkę i Żecznę rzekę po Kudow mech [Гудово?] i po rzeczkę Berezowkę z Dąbrowcami rubiezem. Stąd znowu w rzeczkę Siecznę, skąd się granica poczyna”. Dn. 5 09 1633, ML 108, k. 40v.

Wg informacji z 1729 roku siołem Rochmanowo (ukr. Рохманов) władał niejaki szlachcic Ostrowiński, por. HS1, s. 445; (Opisanie, s. 138). Rok 1648.

Rohów Роговъ

Włość czołchowska. Rohów istniał już na pewno w wieku XVI, należał do panów Plesskich (rok 1552) (Opisanie, s. 438).

Ropsk Старый Ропск

Włość ropska. Zgoda dla Kazimierza Strawińskiego koniuszego trockiego, Trojana, Krzysztofa i Aleksandra Strawińskiego na przekazanie dóbr Ropsk (Старый Ропск) i Cimonowicze (ukr. Тимоновичи, ros. Тимановичи), które odziedziczyli po nieboszczyku ich ojcu Krzysztofie Strawińskim sędzim ziemskim trockim. Dobra te dzierżyła z prawa dożywotniego wdowa po Krzysztofie Lukrecja Konarska. Dobra ma otrzymać Jan Sołtan sędzia ziemski rzeczycki starosta propojski i jego małżonka Aleksandra Boreyszanka i dzierżyć prawem lennym wieczystym. Majętność ropską nad rzeką Irpą Sołtan dzierżył do buntu Chmielnickiego (por. HS1, s. 1). Dn. 29 11 1639, ML 108, k. 710v.

Rosucha Росуха

Sioło to istniało także w czasach Rzeczypospolitej, ale nie wiadomo do kogo należało (Opisanie, s. 156). Podejrzewam, że do miasta Starodub.

Ruchowo Рюхово

Zgoda dla Teofila Kochanowskiego na przekazanie Kunińskiemu pustoszy Ruchowo (Рюхово) nad ruczajem Złotym, prawem lennym wieczystym. Czyżby w zachodniej części ujezdu starodebskiego? Dn. 20 02 1641, ML 108, k. 801.

Sawionki Савенки

Nadanie Bogdanowi Judyckiemu uroczyska Sawionki (Савенки) nad rzeczką Szumtachą i uroczyska Milewsk (ukr. Меленск, ros. Миленск) nad rzeczkami Szamitachą i Czołpno, włók 50 z ogrodem przy mieście Starodubie, prawem lennym wieczystym. HS1, s. 438. Dn. 28 02 1625. ML 101, k. 147v.

Sebestianowo Савостяны

Nadanie Bazylemu Jezierskiemu dóbr po nieznanych obywatelach, również po niejakich Słuczynowskich i po trzecim Woronie – wszyscy to zdrajcy – prawem lennym wieczystym. Tymoteusz Worona pisarz grodzki starodubowski posiadał po Ignacie Burow i jego bratu miejscowość Sebestianowo (Савостяны, Савастьяновичи) przy rzece Bojnie (Бойня), które przywilej z czasów Jana Kazimierza błędnie umiejscowił w województwie czernihowskim. W skład majątku wchodziły siedliska Buki (Бучки), Dworzyszcze, Widikowicze i Turowicze. (Opisanie, s. 270; ISOCE, s. 63). Dn. 11 06 1634, ML 110, k. 415.

Sieczna Стечна (ukr.)

Wg Łazarewskiego Sieczna należała do Piaseczyńskiego, który osadził tam ludzi blisko „starego horodyszcza”. Niestety nie wiadomo, gdzie się znajdowała, na pewno jednak w pobliżu rzeki Sieczny ukr. Стечна ros. Стешна (Opisanie, s. 259).

Sielisko Puste

Nadanie Jaroszowi Paczkowskiemu derewni Sielisko Puste (Sieliszcze n. rz. Citwą?), Czorwkowo, włók 20, z placem w zamku starodebskim, prawem lennym wieczystym. Dn. 27 02 1625, ML 101, k. 140v.

Siemiaczkowo Семешково

Zgoda dla Jerzego Jachimowicza i żony jego Maryny Karczewskiej na przekazanie Kunińskiemu dóbr Siemiaczkowo (Семешково) nad rzeką Sieczną (ukr. Стечна ros. Стешна), prawem lennym wieczystym. Dn. 7 02 1641, ML 108, k. 783v.

Nadanie Jerzemu Jachimowiczowi dóbr Siemieszkowo (Семешково) nad rzeczką Sieczną (ukr. Стечна ros. Стешна), prawem lennym wieczystym. Dn. 3 10 1633, ML 110, k. 193.

Sierhiejowskie Ново-Сергеевка

Nadanie Mateuszowi Sebestiańskiemu, lisowsczykowi, uroczyszcza Sierhiejowskie (włók 40) z placem w zamku starodebskim i z ogrodem za zamkiem, prawem lennym wieczystym. Dn. 26 03 1625, ML 101, k. 206v.

Sinin Синин (ukr.), Сенин (ros.)

Włość starodebska? Nadanie Rafałowi Ujejskiemu uroczyszcza Sinin (ros. Сенин, ukr. Синин) między rzeczkami Wablą (Wabla, Вабля) i Rosuchą (Rosucha, Рассуха), zajmując oba brzegi rzeki Wabli i na cerkowiszczu tegoż Sinina i na innych gruntach przyległych włók 40, z ogrodem pod zamkiem starodebskim i z placem w zamku starodebskim, prawem lennym wieczystym. Przed rokiem 1648 Sinin miał należeć do niejakiego Markiewicza (Opisanie, s. 142). ML 101, k. 144.

Wg informacji z 1729 roku derewnią Sinin (ukr. Синин) władał szlachcic niejaki Markiewicz (ukr. Маркіевич), por. HS1, s. 449. Rok 1648.

Ujezd starodebski, ujezd poczepowski. Zgoda na oddanie dóbr Sinin (Сенин) włók 40 między rzeczkami Wallą (Babla, Wabla, Вабля) i Rosuchą (Rosucha, Рассуха) po bojarach odeszłych do Moskwy Wasilu i Hrymowu, prawem lennym wieczystym. Oddaje te dobra Rafał Ujeyski na rzecz Jana Strupczewskiego pisarza ziemskiego nowogrodzko-siewierskiego i małżonki jego Halszki Winkowny. Dn. 20 12 1627, ML 99, k. 603v.

Skrabinowo Шкрябино

Nadanie Janowi Kisielińskiemu pustoszy Skrabinowo (Шкрябино) po Fiedorze i Hryhorym Służkach, którzy zdradzili. Prawem lennym wieczystym. Dn. 3 05 1634, ML 108, k. 136v.

Słuczek Случка (ukr.)

Nadanie Krzysztofowi Chmielowskiemu dóbr podległych powinności kozackiej po kozakach Sawickim i Szczołkowskim, którzy odeszli bezpotomnie, nazwanych Słuczek (ukr. Случка, ros. Случевск), prawem lennym wieczystym. Na południe od miejscowości Pohar (Погар) lub (bardziej prawdopodobne) bliżej Staroduba (na południowy wschód, miejscowość Случек). Wg HS1, s. 460 Słuczek należał do szlachcica niejakiego Kochanowskiego. Z kolei Łazarewski twierdzi, że Słuczek i Chmielewka (Хмелевка) zostały założony przez Krzysztofa i Seweryna Chmielewskich. O dalszych losach tej rodziny patrz Opisanie, s. 163-164. Dn. 31 08 1634, ML 110, k. 498.

Sołowo Солово

Wg informacji z 1729 roku siołem Sołowo (ukr. Солови) nad rzeką Sołową (Солова) władał Abramowicz, por. HS1, s. 428. W 1620 roku należeć miała do Strawińskiego (Opisanie, s. 178). Rok 1648, HS1, s. 428.

Starodub Стародуб

Zgoda dla Pawła Piotra Tryzny oboźnego WKsL na ustąpienie Mikołajowi Abramowiczowi pułkownikowi królewskiemu i staroście miadzielskiemu wójtowstwa starodebskiego z jurisdykcja sądową „i innemi wszelakiemi pożytkami i adiacentiami z dawna do tego wójtowstwa należącymi”. Dn. 27 06 1636, ML 108, k. 515v.

Włość starodebska Przywilej na starostwo starodebskie dożywotnio. Dn. 28 08 1630, ML 99, k. 613.

Przywilej dla Jakuba Proszczyckiego na sęstwo ziemskie starodebskie. Dn. 15 03 1623, ML 101, k. 35v.

Nadanie prawa magdeburskiego miastu Starodubowi. Mieszczanie starodebscy, takoż i mieszczanie przybyli z innych miast, mają podlegać jurysdykcji wójta i magistratu miejskiego. Mieszczanie przybyli gościnnie mają przeywac w specjalnie zbudowanym domu miejskim gościnnym. Będąc w gościach w innym mieście mieszczanie starodebscy mają podlegać też prawu magdeburskiemu. Wójtem starodebskim ma być zawsze tylko ten, który będzie wówczas starostą albo kapitanem; musi być tez katolikiem rzymskim, „gdyż za różnością jurisdictiej nie mogłaby się sposobnie obrona zamku tamejszego odprawować”. Rada burmistrzów, radziec, ławników ma być powołana przez wojta z pospólstwem, a potem wójt z urzędem miejskim i pospólstwem w wigilię „nowego lata catholickiego”. Ławnicy mają być dobrzy, cnotliwi, znawcy prawa magdeburskiego, mają być katolikami rzymskimi lub unitami. Wyroki mają być spisywane po łacinie, z prawem apelacji do sądu królewskiego. Herbem Staroduba ma być Swięty Jerzy. Wolno też Staroduowi targowac i handlować, piwo warzyć, miody sycić, słody roić, gorzałki kurzyć, „wszelkie takowe trunki domowe i przywoźne”, także wina, małmazje, alekanty. Mają używać miary garnca sprawiedliwego albo kwarty wileńskiej. Każdego roku na Swiętego Marcina ma każdy mieszczanin płacić kapszczyznę po kopie litewskiej od każdego napitku, ta szczególnie tego, który sam będzie wytwarzać na sprzedaż. Zboża mogą mleć w młynach królewskich wg ustawy rewizorskiej na krupy. „Jednak wolno im będzie mieć jedne ziarna na dziesięć domów a dla przygód wszelakich i zepsowania młyna mogą też sobie żarna chować”. W razie awarii młyna lub zepsucia grobli, wszyscy mieszczanie mają „jako na gwałt bieżeć albo czeladź swoją posyłać i grolą u jednego tylko młyna naszego miasta najbliższego wedle potrzeby zasypować i słomy nawozić powinni będą a drzewo chrost, kamienie, włość do młyna wozić i młyna poprawować będzie”. Ponadto każdy mieszczanin starodebski z domu w mieści i z ogrodu za miastem będzie dawać do skarbu królewskiego 15 groszy litewskich na rok. Z każdego morgu czy to zasianego czy ugorowanego każdego roku po 3 grosze. Mieszczanie podlegać też mają poborom uchwalonym przez Rzplitą. Król nadaje też na wójtowstwo starodebskie włók 40, na trzech burmistrzów włók 15, na pisarza miejskiego włók 2, które będą wolne od podatków oprócz poborów uchwalonych przez Rzplitą. Także dom wójtowski, domy burmistrzów i dom pisarza miejskiego z ogrodami mają być też wolne od czynszu, ale tylko wtedy, gdy urzedy te nie będą wakowały. Rzeczone włóki są własnością urzedów, nie osób. Również ustanowiony zostaje folwark ratuszny „do skrzynki miejsckiej” włók 100, wolny od powinności oprócz poborów Rzplitej. Do skrzynki miejskiej mają też być składane wszystkie opłaty targowe, także od koni, bydła, wozów, czółen, ryb, śledzi, pomiercze od zbóż i „wazcze” od wag („które porządne i sprawiedliwe być mają”). Ponadto wszelkie pożytki z jarmarku na dzień Swiętego Jerzego Swięta Rzymskiego mają iść do skrzynki miejskiej. Ma też powstać dom gościnny dla kupców z innych miast królewskich, a drugi na przedmieściu dla kupców moskiewskich. Mają być powszechnie dostępne łaźnie, jatki oraz cztery cegielnie, z których dochód ma byc przeznaczony dla miasta. Również miasto ma zarabiać na kupcach, rzeźnikach, piekarzach, rzemieślnikach po kilka groszy na rok wedle proporcji „pożytku ich”. Z tychże dochodów ma być czyniona „liczba” (rozliczenie) coroczna przed wójtem i przed pospólstwem w Nowym Roku. Urząd miejski starodebski ma zbudować porządny ratusz z zegarem. Ma też urząd miejski ustanawiać cechy, jednak zatwierdzać je ma król. Każdy mieszczanin ma obowiązek wywieźć na naprawę zamku po dwa drzewa i po jednej desce ciosanej z placu, czego ma doglądać urząd zamkowy i urząd miejski. Nie mają obowiązku straży nad miastem ani wożenia listów, łowów dla króla i innych prac. Mają jednak obowiązek mieć rynsztunki gotowe do obrony, zdeponowane u przełożonych, i mają się co kwartał popisować przed urzędem zamkowym lantwójtowskim i miejskim. Mają obowiązek dawać podwody posłańcom królewskim z listami królewskimi. Kupiec z inszego miasta ma sprzedawać towar „ogułem”, a nie łokciem ani kwartą. Patrz także HS1 s. 318. Dn. 27 05 1625, ML 101, k. 312.

Na suplikę Łazarza Moyszeszowicza faktora królewskiego z Wilna imieniem Żydów starodebskich. Król wydaje zgodę na to, by Żydom w Starodubie wolno było kupować domy, place w samym rynku i w ulicach, ogrody, grunty włóczne oraz sianożęci, tąż własnością dysponować, budować domy „wieżne” i inne, jakie by chcieli, mieszkać w nich, budować browary przy młynie na grobli „gdzie i teraz mają”, palić gorzałki, warzyć miody i piwa z prawem do ich sprzedaży, szynkować w domach swoich i najemnych, handlować towarami, mieć na rynku i w domach „kramy otworzyste”. Daje im także prawo mierzenia łokciem, ważenia funtem, uprawiania rzemiosła, budowania jatek, kupowania bydła „publice na rynku i w jatkach przez nich zbudowanych” sprzedawać mięso bez dawania pleczkowego i innych podatków. Mogą zażywać wszelkich pożytków, wyrażonych w przywileju generalnym dla Żydów WKsL. Mogą nabywać żywność, mieć bożnicę w miejscu możliwie najsposobniejszym, „jednak i nie takowy[m] kształtem, jako kościoły katolickie”. Również wolno im odbudować bożnicę, gdyby zgorzała, naprawiać starą oraz mieć kopiscze swoje dla chowania ciał zmarłych. Żadnych powinności z tego mieć nie będą, ani z domów, placów, ogrodów i sianożęci. Od szynków będą płacić zwyczajną powinność do zamku starodebskiego, a nigdzie indziej. Podlegać będą sądowi starosty starodebskiego lub jego namiestnika, z prawem apelacji do sądu królewskiego. Mają też prawo wyganiać bydło na popas do puszczy starodebskiej na równi z mieszczanami królewskimi, pełniąc jednak za to taką powinność, jak i mieszczanie. Dn. 29 11 1639, ML 108, k. 707v.

Zezwolenie na pozyskanie drewna z puszczy położonej blisko Staroduba na odbudowę spalonego przez Moskali kościoła w Starodubie i na naprawy dworu proboszcza. Dn. 16 01 1641, ML 108, k. 800.

Przywilej dla Bazylego Baki na stolnikostwo starodebskie. Dn. 14 02 1623, ML 101, k. 2

Przywilej Demetrego Nielubowicza Tukalskiego na podsędkostwo starodebskie. Dn. 25 02 1623, ML 101, k. 4.

Przywilej dla Tomasza Terlikowskiego na podstolstwo starodebskie. Wydany podczas sejmu walnego. Dn. 3 03 1623, ML 101, k. 6.

List króla Zygmunta do obywateli powiatu starodebskiego z informacja o mianowaniu Tomasza Terlikowskiego podstolim starodebskim. List wysłany podczas sejmu walnego. Dn. 3 03 1623, ML 101, k. 6v.

List króla Zygmunta do Aleksandra Sapiehy starosty orszańskiego, czeczerskiego i propojskiego i innych dzierżawców w sprawie złego stanu mostów na gościńcu starodawnym z Czeczerska do Staroduba i innych zamków. Król zsyła komisarzów do tej sprawy Hrehorego Sienkiewicza podkomorzego starodebskiego, Hieronima Judyckiego podkomorzego rzeczyckiego oraz Jakuba Proszyckiego sędziego ziemskiego starodebskiego. Król nakazuje dzierżawcom odbudowę mostów. Komisarze mają tez ustanowić cło mostowe. Dn. 12 03 1625, ML 101, k. 164.

List króla Zygmunta do komisarzów Hrehorego Sienkiewicza podkomorzego starodebskiego, Hieronima Judyckiego podkomorzego rzeczyckiego i Jakuba Proszyckiego sędziego ziemskiego starodebskiego w sprawie w sprawie naprawy mostów na starodawnym gościńcu z Czeczerska do Staroduba i do innych zamków. Dn. 12 03 1625, ML 101, k. 165.

Nadanie Malchrowi Buchowieckiemu włók 60 oraz domu w zamku starodebskim, prawem lennym wieczystym. Dn. 3 04 1625, ML 101, k. 217v.

Przywilej dla Malchera Buchowieckiego na marszałkowstwo starodebskie. Dn. 4 04 1625, ML 101, k. 223.

Przywilej dla Jana Druckiego-Sokolińskiego pisarza WKsL na starostwo grodzkie Staroduba Siewierskiego. W przywileju czytamy: „upatrując, że obywatele Staroduba Siewierskiego w województwie smoleńskim będącego, także Trubczeska i Poczepowa przez odległość do Smoleńska, ponieważ grunty na ten czas ziemie nieprzyjacielskiej moskiewskiej zamku brańskiego zaszły klinem między grunty nasze i muszą je wkoło objeżdżać w dochodzeniu sprawiedliwości trudność by wielka mieli”.. Starosta ma oddawać z prowentów starostwa 4/5 do skarbu królewicza Władysława administratora smoleńskiego. Dn. 17 05 1625, ML 101, k. 322v.

Presentatia na probostwo starodebskie. Dn. 4 04 1626, ML 101, k. 369.

Przywilej na wojskowstwo starodebskie po śmierci Jana Kunickiego. ML 108, k. 13.

Nadanie protopopii starodubskiej archiepiskopowi smoleńskiemu za ustąpieniem Hrehorowicza. Tekst w języku ruskim. ML 108, k. 21v.

Zatwierdzenie przywileju na podsędkostwo starodebskie Tomaszowi Terlikowskiemu (wcześniej podstolego starodebskiego) po Demetrze Tukalskim. Przed królem przedłożono przywilej Zygmunta III z 12.08.1631 r. Czytamy w nim o zasługach Kaspra i Malchra Stanisławowiczów Terlikowskich oraz Piotra Marcinowicza Terlikowskiego. Dn. 18 02 1633, ML 108, k. 23.

Przywilej na wójtowstwo starodebskie po śmiercu Jana Kunińskiego, w dniu koronacji królewskiej. Dn. 05 03 1633, ML 108, k. 26.

Przywilej na cześnikostwo starodebskie. Dn. 5 12 1635, ML 108, k. 465v.

Przywilej na podczastwo starodebskie. Data miesięczna nie jest pewna. Dn. 25 12 1635, ML 108 k. 468v.

Przywilej na skarbnictwo starodebskie dla Jana Berzańskiego. Dn. 13 03 1636, ML 108, k. 471.

Zgoda dla Pawła Piotra Tryzny oboźnego WKsL na przekazanie starostwa starodebskiego Mikołajowi Abramowiczowi. Dn. 27 06 1636, ML 108, k. 513.

Przywilej dla hrehorego Kunickiego na podczaszstwo starodebskie za postapieniem Piotra Trubeckiego na podkomorstwo starodebskie. Dn. 5 03 1639, ML 108, k. 637v.

Zgoda dla Mlachiora Benedyktowicza Buchowieckiego na scedowanie urzedu marszałka starodebskiego na osoę Gabriela Kierło. Dn. 8 04 1639, ML 108, k. 646.

Zgoda dla Mikołaja Abramowicza na puszczenie w arendę starostwa starodebskiego nieznanej osobie (pozostawiono okienko). Dn. 05 12 1639, ML 108, k. 717v.

Przywilej starostwa starodebskiego za cesją od jego ojca Mikołaja, kasztelana mścisławskiego. Dn. 25 02 1641, ML 108, k. 803v.

Przywilej na podstolstwo starodebskie. Dn. 25 03 1641, ML 108, k. 823.

Zatwierdzenie Pawłowi Tryźnie przywileju na starostwo starodebskie, prawem dożywotnim. Dn. 8 07 1633. ML 110, k. 78v.

Przywilej na pisarstwo starodubskie. Dn. 30 05 1621, ML 97, k. 340.

Przywilej na urząd podkomorski starodebski. Dn. 20 05 1621, ML 97, k. 390.

Przywilej na chorąstwo starodebskie. Dn. 30 05 1621, ML 97, k. 400.

List króla w sprawie podatków starodebskich, ML 99, k. 590.

Steczna Стечна (ukr.)

Wg informacji z 1648 roku sioło Steczna (ukr. Стечна) w sotni poharskiej należało do Piaseczyńskiego. Rok 1648. HS1, s. 494.

Suchowierzchowo Суховерховь

Zatwierdzenie Mikołajowi Hościło Szachownickiemu i jego żonie Reginie Pogirskiej dóbr Suchowierzchowo (Суховерховь), Sudolsczyzna, pustosz Bernowicze (ukr. Берновичи, por. HS1, s. 452), pustosz Wierzbowo, pustosz Krasne, pustosz Zaniewsczyzna, do tego nadanie dóbr po zdrajcach Kiryle Juszynie (nad rzeką Walą), Wasylu Tonkim i po Iwanie Smolemiku, prawem lennym wieczystym. Bernowicze przed 1648 nalezały do niejakich Woronów, być może do Marcina i Fedora, którzy otrzymali je po 1648 od Chmielnickiego (Opisanie, s. 147). Dn. 20 09 1633, ML 110, k. 175v.

Suworowo Суворово

Włość poharska?* W informacji z 1729 roku sioło Suworowo (ukr. Суворово w sotni poharskiej) przed 1648 rokiem należała do niejakiego Raczyńskiego. Rok 1648, HS1, s. 506.

Wg Łazarewskiego Suworowo nad Sudością należało do niejakiego Raczyńskiego (Opisanie, s. 244)

Szachowice

Zgoda dla Kazimierza Strawińskiego na przekazanie derewni Szachowice w ujeździe starodebskim na rzecz Jana Sołtana sędziego ziemskiego rzeczyckiego, starosty propojskiego, prawem lennym wieczystym. Miejscowość niezidentyfikowana. Dn. 24 04 1636, ML 108, k. 487.

Szczerbinicze Старые Щербиничи

Włość czołchowska. Szczerbinicze istniały na pewno już w wieku XVI na miejscu Suprunowa, ale nie wiadomo do kogo należały w XVII wieku (Opisanie, s. 437).

Śmiałosz i sieliszcze puste Basichino Смялч, Смяльчь

Włość poleska? Zajputska? Zgoda króla dla Anny Piotrowny Bałabanowej na przekazanie dóbr derewni Śmiałoż (Smialcz, Smialez?, Смялч, Смяльчь), Sieliscze puste, Basichino (Басихин) koło Staroduba na rzecz Pawła Zakrzewskiego, prawem lennym wieczystym. Anna Piotra Bałabanowa, dochowując wierności królowi i nie przechodząc na stronę moskiewską, zachowała stare swoje dobra z czasów moskiewskich. Wg HS1, s. 187 Śmiałoż miała się znajdować we włości poleskiej lub zajputskiej (patrz HS1 s. 499). Dn. 20 03 1626, ML 99, k. 574.

Włość poleska? Zajputska? derewnie Jankowo, Ratowskie, Kurkowicze po zbiegłych do Moskwy synach bojarskich Hawryło Dmitra Hrehora i Wasila Wierowkinych braci rodzonych, do tego derewienkę Smialcz (Smialez?, Śmiałoż, Смялч, Смяльчь) nad rzeką Ipuć (Ипуть), którą władała bez zgody królewskiej Anna Bałabanowa wdowa. Derewnie mają być w tych granicach, które ustalili komisarze, prawem lennym wieczystym. Ma otrzymać plac w zamku starodubskim. Wg HS1 s. 187 Śmiałoż miała się znajdować we włości poleskiej lub zajputskiej (HS1 s. 499). Dn. 15 03 1631, ML 99, k. 602v.

Topal Малая Топаль

Włość ropska/ posnowska. Wg informacji z 1729 roku siołem Topal (Малая Топаль, Община, Великая Топаль) władał szlachcic niejaki Wołowicz (ukr. Волович), por. HS1, s. 457, 462. Rok 1648.

Trościan Тростань

Włość czołchowska Wg informacji z 1729 roku sioło Trościan (ukr. Тростан, Ближная Тростан) należało do miasta Homel. Rok 1648, HS1, s. 396.

Varia

Ujezd starodebski i popowogórski. Zatwierdzenie nadań ludziom „narodu moskiewskiego”: 1. Siemionowi i Fiedorowi Skrabinom derewni Mieżeki (Mierzejki, Mierzenki, Меженики), pustoszy Skołkowo (Oskołkowo Усколково), połowę Starych Czubkowicz (Чубковичи), miejscowości Wysokie (Высокое), Hatonowszczyzna, sieliszcza Daszkowo (Deszkowicze), Borak, Obczy w ujeździe starodebskim; 2. Danile Boroźninowi derewni Jarcowo (ukr. Ярцево), puszczy bachajewskiej, sieliszcza Zaniej w ujeździe starodebskim; 3. Niewstrujowi Inszynu pustoszy Bołotowsk, Onaniszyno, połowy pustoszy Sierejkowo w ujeździe starodebskim; 4. Iwanowi i Nikiforowi Smolewickim pustoszy Michajłowskie i Smolewiczy (Смолевичи, ujezd popowogórski); 5. Haponowi, Piotrowi i Hrehoremu Michalewym, Hrehoremu Zadzienowi, Andrzejowi i Oleksiejowi Krymiakinom pustoszy Czukowicze dwoje; 6. Wasylowi Hlebowi pustosz Lehowatowska; 7. Iwanowi Ciemiesowi pustoszy Rzeszotki (Решетки, Решотка), Annuszyno (Аннушино), sieliszcza Hołownia, Lewontejowo (Lewonciejowo), Dechanoni pustoszy Horodnia, derewni Hoschowo w ujeździe starodebskim; 8. Stefanowi Kołupanowi czwartą część pustoszy Francowska; 9. Osipowi Boroźninu derewni Klus, pustoszy Butowsk (ukr. Бутовск), sieliszcza Kapucino w ujeździe starodebskim (Butowsk w 1620 roku należał do Strawińskiego, por. Obozrenie, s. 381); 10. Michałowi Rubcowi pustoszy Kurznowo (Курозново) i Bobki; 11. Osipowi Rubesni (Rubcowi) połowy pustosza Brachłowo (Брахлов, Брахлово) prawem lennym wieczystym. Dn. 14 08 1634, ML 110, k. 491v.

Wieszenki Вишенки

Nadanie Mikołajowi Ujeyskiemu dóbr po zdrajcach Siemionie i Fiedorze Skrabinach bojarach i matce ich Auchimii Radziwonowny Skrabinowej, mianowicie derewnie Wieszenki (Вишенки), Skołhowo (Осколковъ, nie ma go na sowieckiej setce, jest w wydawnictwie Opisanie, s. 131), pustosz Haronowszczyzna, prawem lennym wieczystym. Dn. 26 07 1633, ML 108, k. 39v.

Wystrzykowo Выстриково

Włość starodebska Wg informacji z 1729 roku derewnią Wystrzykowo (ukr. Вистриково) władał szlachcic niejaki Skirmunt (ukr. Шкирмонт), który miał tam też młyn na rzece Repczance (ukr. Репчанка) zwany potem skirmuntowskim. Co ciekawe, Skirmunt jakoś porozumiawszy się z Bohdanem Chmielnickim, dzierżył te dobra aż do swojej śmierci. Rok 1648, HS1, s. 458.

Zabołocie

Nadanie protopopowi starodebskiemu Hrechorowiczowi nad dwuniedzielny jarmark w Zabołociu nad rzeką Wołbą (Wablą?) przy cerkwi Swiętemu Paraskowi wolnych szynków i przedawania towarów na wieczne czasy. Tekst w języku ruskim. ML 108, k. 018v.

Zadnia Зады

Nadanie derewni Zadnia (Зады) i dworu pustego po bojarach Fiedorze i Hrehorym Hazukinich oraz sieliszcza Kartuszyno (Картушин) z bojarszczyzny Iwana Brusiłowa, prawem lennym wieczystym, z placem w Starodubie. Obie miejscowości dzieli znaczna odległość (Zadnia na północny wschód od Staroduba, Kartuszyno na południe od Staroduba). Wg Łazarewskiego Kartuszyno należało do Mielenieckiego (Opisanie,, s. 176). Dn. 30 12 1620 , ML 97, s. 101.

Zgoda dla Marcina Niezabitowskiego na przekazanie derewni Zadniej (Задня) i dworu pustego (należącego wcześniej do synów bojarskich Fedora i Hrehorego Hazokinych [?]) z sieliszczem Kartuszyno (Картушин) z bojarszczyzny Iwana Brusiłowa, na rzecz Jakuba Miłanowskiego, prawem lennym wieczystym. (por. HS1,, s. 3, 404). Dn. 22 11 1622, ML 97, k. 392.

Zgoda dla Marcinowa Niezabitowskiego na przekazanie Jakubowi Milanowskiemu derewni Zadnia (Зады) i dworu pustego synów bojarskich Fiedora i Hrehorego Kazukinów, sieliszcza Kartuszyno (Картушин) z bojarszczyzny Iwana Brusiłowa, prawem lennym wieczystym. Dn. 13 03 1623, ML 101, k. 20.

Zaniczy

Zgoda dla Daniła Boroźnina i małżonki Parasi Smolejewskiej na przekazanie sieliszcza Zaniczy (Raziniczy, Razaryczy, Rażeniczy, Rożenice, Rożeniacze) nad rzeką Pieniejewską na rzecz Malchera i Jana Kuraków. Nie wiadomo gdzie znajdowała się ta miejscowość; rzeki również nie znalazłem. Dn. 27 11 1635, ML 108, k. 457.

Zapole

Nadanie derewni Zapole po synu bojarskim Iwanie Bezobrazowym, prawem lennym wieczystym, z placem w Starodubie.Miejscowość niezidentyfikowana. Dn. 30 12 1620, ML 97, k. 114v.

Zasuchy Засухи, Засуха

Wg informacji z 1729 roku sioło Zasuchy (ukr. Засухи, Засуха) znajdowało się we władaniu Faszcza, por. HS1, s. 431.

Miejscowości niezidentyfikowane

Nadanie Tomaszowi Terlikowskiemu podstolemu starodebskiemu i braciom Gasparowi i Malchrowi gruntu włók 50 z placem w zamku starodebskim, prawem lennym wieczystym. Dn. 25 02 1625, ML 101, k. 136.

Tekst w języku ruskim. Do tekstów w tym języku jeszcze powrócę. ML 101 192v.

Zgoda dla Jakuba Roguskiego piwniczego królewskiego nadwornego i Jana Kornowskiego odźwiernego dochodzenia prawem dóbr po Bazylim Hrynaszkiewiczu (Hryniaszkiewiczu, Hrymaszkiewiczu) sędzim grodzkim starodebskim (w źródle podano, że był sędzią ziemskim), który nie dopełnił powinności obronnych, a po uzyskaniu wyroku sądowego, by mogli je dzierzyc prawem lennym wieczystym. Dn. 07 08 1634, ML 108, k. 260v.

List króla Władysława IV do Pawła Tryzny oboźnego WKsL oznajmiający, że Faszczowie, Gimbutowie (Gimbułtowie) i wielu innych obywateli powiatu starodebskiego nie dopełniło obowiązków swych obrony zamku starodebskiego, nie będąc tam ani osobami swymi, ani czeladzi nie pozostawili. Przeto król dobra ich przyłącza na powrót do starostwa starodebskiego (tenuty, domeny) i przekazuje je Pawłowi Tryźnie oboźnemu WKsL, staroście starodebskiemu, prawem dożywotnim. Dn. 3 10 1634, ML 108, k. 279.

Nadanie dla Matiasza Olszewskiego, bezimiennego Dworzeckiego, Wojciecha Chylińskiego, bezimiennego Rosochackiego, Stanisława Kurowskiego, Stefana Mewstruja (Степан Невструй), bezimiennego Sarnackiego oraz ich żonom dzieciom i potomkom prawem wieczystym po 8 włók na parę koni. То od Mewstruja wzięła swą nazwę wieś Niewstrujowo (Новструево patrz Opisanie, s. 145). Dn. 17 04 1636, ML 108, k. 484v.

Nadanie Tomaszowi Małachowskiemu czwartej części Słobody po Fedorowej Czarkasaninowej Moskiewce wdowie, prawem lennym wieczystym. Miejscowość niezidentyfikowana. Dn. 12 08 1634, ML 110, k. 492v.

Tekst w języku ruskim. ML 101, k. 191.

Nadanie kozakom starodebskim włók 400 na koni sto rycerskiej kozackiej służby, po 4 włóki na „koń” 1. Mają mieć chorągiew czerwoną z krzyżem błękitnym, pozostającą w dozorze przełożonego zamku starodebskiego. Mają mieć 6 lat wolnizny. Po upływie 6 lat mają pełnić służbę. Mają się rządzić tym statutem, którym się rządzą kozacy smoleńscy. Popis mają odbywać raz na kwartał. W razie długiego oblężenia mają otrzymywać 6 zł na kwartał. Dn. 3 04 1625, ML 101, k. 219.

Zgoda dla Marcina i Hrehorego Faszczów na wyrabianie popiołów i potaży w lasach powiatu starodebskiego, bezterminowo. Dn. 31 07 1634, ML 108, k. 249v.

Tekst ruski. ML 97, k. 29.

Nadanie włók 40 dla Jana Jahołkowskiego, prawem lennym wieczystym. Dn. 13 04 1635, ML 108, k. 430v.

Zgoda dla Adama Krzyckiego na wyrobienie sześciuset beczek potażu lub ewentualne przekazanie tego prawa na kogoś innego. Przywilej podaje król do wiadomości Adama Karola Madaleńskiego wojskiego mścisławksiego, administratora i dozorcy puszcz i lasów królewskich w WKsL. Dn. 18 08 1636, ML 108, k. 537.

Nadanie dóbr Kurkowiczy Samuelowi Zienkowiczowi po synach bojarskich Bezobrazowych w starostwie Staroduba Smoleńskiego, prawem lennym wieczystym Dn. 30 05 1626, ML 99, k. 601.

Tagi .Dodaj do zakładek Link.